Tổng quan tin tức
Xuất nhập khẩu vượt 712 tỷ USD tính đến ngày 15/8/2026 là tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cộng dồn từ đầu năm của Việt Nam. Con số này phản ánh tốc độ giao thương hai chiều vẫn chạy nhanh dù thuế quan và logistics toàn cầu không hề dễ thở, nhưng nó không nói lên SME đang thực sự lãi hay lỗ.
Tin nhanh chứng khoán đưa số liệu này như một điểm sáng của nền kinh tế, và nhìn thoáng qua thì đúng là sáng thật. Bài viết này dành cho chủ doanh nghiệp SME đang xuất khẩu qua Alibaba, Etsy, Amazon — giúp bạn nhìn xuyên qua con số vĩ mô để đánh giá đúng lợi nhuận thật của chính mình.
Con số nói lên điều gì
712 tỷ USD trong hơn 7 tháng nghĩa là trung bình mỗi tháng Việt Nam giao dịch xấp xỉ 100 tỷ USD hàng hóa ra vào biên giới. Đây là mức tăng trưởng không chia đều: nhóm doanh nghiệp FDI lớn — điện tử, dệt may quy mô công nghiệp — vẫn đang gánh phần lớn con số này.
Tôi làm việc với các nhà máy ở Bình Dương, Hưng Yên, Bắc Ninh 5 năm nay, và tôi thấy rõ điều đó qua từng đơn hàng thực tế. Câu hỏi thật sự không phải “tổng kim ngạch bao nhiêu” mà là “SME Việt đang cầm bao nhiêu phần trăm trong cái bánh 712 tỷ đó”.
Nhận định của Hồ Alva
Margin thật (biên lợi nhuận ròng sau khi trừ toàn bộ chi phí logistics, phí sàn, nguyên liệu và tỷ giá) mới là chỉ số SME cần theo dõi, không phải tổng doanh số. Đây là bài học tôi rút ra sau nhiều năm vận hành gian hàng Alibaba cho các nhà máy xuất khẩu.
Tôi từng vận hành gian hàng Alibaba cho 3 nhà máy gỗ ở Bình Dương. Doanh số tăng đều, nhưng khi tôi hỏi chủ xưởng “anh biết margin thật của mình là bao nhiêu không”, câu trả lời thường là im lặng.
Đó chính là vấn đề của rất nhiều SME xuất khẩu Việt Nam lúc này: doanh số tăng theo đà chung của thị trường, nhưng biên lợi nhuận thì bị bào mòn bởi chi phí logistics, phí sàn, và áp lực giảm giá từ buyer.
712 tỷ USD là một con số vĩ mô đẹp. Nhưng nó không nói cho bạn biết đơn hàng của bạn tháng này có bị buyer ép giá 8% không, container có bị delay 2 tuần ở cảng không, hay tỷ giá đang ăn mòn bao nhiêu vào lợi nhuận ròng.
Hướng đi cụ thể: nếu bạn đang xuất khẩu qua kênh truyền thống — đại lý, trung gian — đây là thời điểm để tính lại chi phí trên từng đơn hàng, không phải chờ báo cáo cuối năm mới biết lãi lỗ. Tôi khuyên khách hàng của mình làm bảng theo dõi margin theo từng lô hàng, cập nhật hàng tuần.
Chỉ 30 phút mỗi tuần, nhưng nó cho bạn biết mình đang lãi thật hay chỉ đang “chạy doanh số” để lấy số liệu đẹp báo cáo.
Cơ hội cho SME
Thị trường giao thương sôi động là cơ hội để SME bước vào B2B qua Alibaba hoặc B2C qua Etsy/Amazon cho ngành hàng thủ công, đặc sản. Nhu cầu nhập khẩu từ các thị trường lớn vẫn ổn định, tức là vẫn có chỗ cho hàng Việt chất lượng tốt, câu chuyện thương hiệu rõ ràng.
Tôi từng đưa một dòng sản phẩm mây tre đan từ 0 lên 40.000 USD/tháng trên Etsy trong 8 tháng — không cần vốn khủng, cần đúng ngách và đúng câu chuyện.
Lưu ý rủi ro
Rủi ro lớn nhất không nằm ở tổng kim ngạch, mà ở việc SME chạy theo con số vĩ mô mà quên kiểm soát dòng tiền của riêng mình. Ba yếu tố cần theo dõi sát để tránh “lãi ảo”:
- Chi phí logistics và cước vận chuyển biến động theo mùa
- Biến động tỷ giá ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận ròng
- Áp lực giảm giá từ buyer khi đơn hàng tăng số lượng
Đơn hàng tăng không có nghĩa lãi tăng nếu chi phí đầu vào tăng nhanh hơn giá bán. Đừng để con số 712 tỷ làm bạn lạc quan quá mức khi chưa nhìn kỹ báo cáo tài chính quý của chính doanh nghiệp mình.
Xuất nhập khẩu vượt 712 tỷ USD là tín hiệu tốt cho thị trường chung, nhưng margin thật của bạn mới là thước đo quyết định. Vậy câu hỏi dành cho bạn: bạn đang biết chính xác margin thật của đơn hàng gần nhất, hay chỉ đang mừng vì doanh số tháng này cao hơn tháng trước?
Bạn muốn đồng hành cùng Hồ Alva?
Gia nhập cộng đồng Saigon Ladyboss — nơi những người phụ nữ bản lĩnh cùng nhau học và lớn lên.
Gia nhập Saigon Ladyboss →