Tháng 11/2022, tôi ngồi nhìn danh mục chứng khoán của mình về 0. VN-Index rơi xuống 911 điểm — thấp nhất thế giới lúc đó. Tôi nhớ mình nghĩ: “Có lẽ mình không nên động vào thị trường vốn nữa.”
Hôm nay tôi đọc tin Điện Máy Xanh chuẩn bị IPO 600 triệu USD. Nhiều người hỏi tôi có nên chơi không. Tôi không trả lời có hay không — tôi chỉ hỏi lại: Bạn hiểu con số đó có nghĩa gì chưa?
Vì năm 2021, tôi cũng từng nhảy vào những cái tên “hot” mà không hiểu gì. Kết quả? Mất sạch.
📌 Chuyện gì đang xảy ra
- Điện Máy Xanh — chuỗi bán lẻ điện máy lớn nhất Việt Nam — chuẩn bị IPO với quy mô huy động gần 600 triệu USD
- Đây là một trong những thương vụ IPO lớn nhất thị trường Việt Nam trong năm
- Vietcap đánh giá: DMX đang mở rộng sang các mảng mới ngoài điện máy truyền thống để tìm động lực tăng trưởng
- Thị trường bán lẻ điện máy Việt Nam có quy mô lớn, nhưng cạnh tranh gay gắt với Thế Giới Di Động, FPT Shop và các đối thủ khác
Nguồn: vneconomy.vn
Hồ Alva nhìn thấy gì
Tôi không hứng thú với việc DMX có bao nhiêu cửa hàng hay doanh thu thế nào. Tôi quan tâm đến 3 thứ khác:
1. Tại sao IPO bây giờ?
600 triệu USD không phải con số nhỏ. Công ty huy động vốn lúc này — sau 2 năm thị trường đi xuống — có nghĩa họ thấy cơ hội mà nhiều người không thấy. Hoặc họ cần tiền gấp để mở rộng trước khi đối thủ làm trước.
Câu hỏi tôi tự hỏi: Liệu thị trường bán lẻ điện máy còn đủ lớn để nuôi thêm tham vọng không? Người Việt mua tivi, tủ lạnh có nhiều hơn 5 năm trước không?
2. “Mở rộng động lực tăng trưởng mới” nghĩa là gì?
Đây là cụm từ tôi đọc rất nhiều trong các báo cáo phân tích. Dịch ra người thường: Mảng cũ không đủ lớn nữa, phải tìm mảng mới.
Khi một công ty bán lẻ điện máy nói “chúng tôi sẽ làm thêm mảng X, Y, Z” — tôi không vội mừng. Tôi hỏi: Họ có lợi thế cạnh tranh gì ở mảng mới? Hay chỉ vì áp lực tăng trưởng?
Năm 2021, tôi từng tin vào những câu chuyện “mở rộng sang mảng mới” mà không đặt câu hỏi này. Kết quả? Mua phải những cổ phiếu đa ngành hóa lung tung — rồi về 0 khi thị trường quay đầu.
3. Phụ nữ với quyết định tài chính lớn
Tôi nhận thấy nhiều chị em nghe đâu IPO hot là nhảy vào. Không phải vì hiểu công ty. Mà vì sợ bỏ lỡ.
FOMO — Fear of missing out — là kẻ thù lớn nhất của chúng ta. Đặc biệt với những người phụ nữ đang xây dựng độc lập tài chính. Chúng ta không được phép thua nhiều lần.
Tôi đã thua. Tôi biết cảm giác nhìn tiền bay màu vì một quyết định vội vàng. Và tôi không muốn bạn lặp lại.
🔍 Con số nào đáng chú ý hơn
Không phải 600 triệu USD.
Mà là P/E ratio và tỷ lệ tăng trưởng doanh thu thuần 3 năm gần nhất của DMX.
Hai con số này sẽ cho bạn biết: Giá IPO có hợp lý không? Công ty có đang tăng trưởng thật hay chỉ phình to bằng nợ?
Tôi không thấy các báo cáo công khai nhắc đến 2 con số này. Chỉ toàn “cơ hội vàng”, “quy mô lớn”, “thương vụ hấp dẫn”.
Nếu bạn không có 2 con số đó, bạn đang mua một câu chuyện — không phải một công ty.
Và thị trường không thưởng cho những người mua câu chuyện.
Tôi đã từng…
Năm 2021, tôi mua một cổ phiếu bán lẻ vì nghe mọi người nói “sắp lên sàn, giá sẽ bay”.
Tôi không đọc báo cáo tài chính. Không xem công ty nợ bao nhiêu. Không hỏi tại sao họ cần huy động vốn.
Tôi chỉ thấy giá tăng 2 tuần liên tiếp — và tôi nghĩ mình thông minh khi nhảy vào.
Sau IPO, cổ phiếu đó tăng thêm 10% trong 3 ngày. Tôi thầm mừng.
Rồi nó rơi. Từ từ. Không ồn ào. Mất 6 tháng để về đúng giá tôi mua. Rồi tiếp tục rơi.
Cuối 2022, nó còn 30% giá gốc. Tôi bán cắt lỗ — vì cần tiền trả nợ những sai lầm khác.
Bài học tôi học được: IPO không phải cơ hội — nó là bài kiểm tra. Kiểm tra xem bạn có thật sự hiểu công ty, hay chỉ đang mua cảm xúc.
Bây giờ tôi không bao giờ mua cổ phiếu trong 6 tháng đầu sau IPO. Tôi đợi. Xem giá ổn định ở đâu. Xem công ty có làm được những gì họ hứa không.
Tôi chậm hơn. Nhưng tôi còn tiền hơn.
👇 Bạn thì sao? Bạn đã từng mua IPO chưa? Kết quả ra sao? Nếu bạn đang cân nhắc DMX — bạn hiểu gì về công ty này ngoài cái tên?
Nếu bạn muốn học cách đánh giá một công ty trước khi bỏ tiền — không phải nghe người khác nói — tôi và anh Hiếu có thể giúp. Đặt lịch tư vấn miễn phí — tôi không bán gì cả, chỉ chia sẻ cách nhìn.
Bạn muốn đồng hành cùng Hồ Alva?
Gia nhập cộng đồng Saigon Ladyboss — nơi những người phụ nữ bản lĩnh cùng nhau học và lớn lên.
Gia nhập Saigon Ladyboss →